LOGOPEDA W SZKOLE

JAK RODZICE MOGĄ POMÓC DZIECKU USUNĄĆ WADĘ WYMOWY?

Obecnie zauważa się tendencję do zatrudniania w szkołach logopedów. W wielu szkołach coraz częściej otacza się opieką logopedyczną uczniów, którzy mają problemy z mówieniem i potrzebują stałego, systematycznego kontaktu z logopedą. Musimy mieć jednak świadomość, że terapia logopedyczna jest tylko wtedy skuteczna, jeśli jest prowadzona w ścisłej współpracy z rodzicami dziecka. Inaczej mówiąc , terapia logopedyczna to taka triada, w której biorą udział: dziecko, logopeda i rodzice.

• Dlaczego to jest ważne?

Wady wymowy występują u prawie połowy dzieci rozpoczynających naukę w zerówce i pierwszej klasie. Prawidłowe mówienie jest istotnym elementem funkcjonowania człowieka. Aby dziecko mogło uczyć się bez większych trudności, rozwijać swoje zainteresowania, nawiązywać kontakty z rówieśnikami i dorosłymi, musi poprawnie mówić. Rezultaty terapii logopedycznej to poprawna realizacja wszystkich głosek, wyrazistość mowy potocznej, rozumienie mowy, odpowiednie tempo mówienia, bogate słownictwo, umiejętność formułowania wypowiedzi spójnych logicznie i poprawnych pod względem gramatycznym.

DIAGNOZA LOGOPEDYCZNA W SZKOLE

Dla logopedy pierwszym i jednym z najważniejszych kroków w pracy z dzieckiem jest diagnoza logopedyczna. Służy ona ocenie prawidłowego rozwoju mowy. Podczas takiego badania logopeda stwierdza, czy u dziecka występuje wada wymowy, jakiego rodzaju jest to zaburzenie, w jakim kierunku powinna pójść terapia, a także czy konieczne są dodatkowe badania specjalistyczne (neurologiczne, psychologiczne, laryngologiczne…).

• Dlaczego to jest ważne ?

Dla zainteresowanych rodziców podczas pierwszego spotkania logopeda przedstawia wyniki diagnozy logopedycznej, wyjaśnia jakie zaburzenia mowy występują u dziecka, dlaczego mowa dziecka jest niewyraźna i nakreśla plan terapii. Następnie omawiane są zasady współpracy, czyli poinformowanie rodziców co należy robić, aby jak najszybciej usunąć wadę wymowy. Kierując dziecko na dodatkowe badania specjalistyczne logopeda bierze pod uwagę niepokojące objawy wskazujące na konieczność leczenia ( np. wada zgryzu, przyrośnięte wędzidełko podjęzykowe, podejrzenie o niedosłuch…).

PIERWSZE SPOTKANIE Z LOGOPEDĄ

Podczas takiego pierwszego spotkania logopeda przeprowadza z rodzicami wywiad dotyczący dotychczasowego rozwoju dziecka. Zapyta o przebieg ciąży i porodu, o rozwój ruchowy ( siadanie, pierwsze kroki…) i o rozwój mowy (głużenie, gaworzenie, pierwsze słowa…). Ponadto zapyta o sposób karmienia dziecka, czy prawidłowo gryzie i żuje pokarmy, jak długo był używany smoczek… Będzie się interesował przebytymi chorobami i stanem zdrowia oraz wynikami badań specjalistycznych. Istotne mogą być również informacje dotyczące zachowania dziecka, wyników w nauce i ewentualne dane o przebiegu dotychczasowej terapii, jeżeli dziecko w takiej już uczestniczyło np. w przedszkolu.

• Dlaczego to jest ważne?

Wiedza na temat rozwoju i funkcjonowania dziecka oraz jego stanu zdrowia pozwala lepiej zrozumieć przyczyny zaburzeń mowy i prowadzić skuteczną terapię. Logopeda może też wskazać, co należałoby zmienić w codziennym życiu dziecka, aby wyeliminowanie wady nastąpiło jak najszybciej. Informacje o przebiegu dotychczasowej terapii pomogą planować dalsze działania, logopeda będzie się odwoływał do tego, co dziecko już potrafi.

ZESZYT DO TERAPII LOGOPEDYCZNEJ. POWTARZANIE MATERIAŁU

Logopeda prosi, aby dzieci uczestniczące w terapii nosiły na zajęcia zeszyt.

• Dlaczego to jest ważne ?

Terapeuta wpisuje / wkleja / do zeszytu ćwiczenia, które dziecko umie już wykonać i które powinny być powtarzane codziennie w domu, aż do następnego spotkania. Takie postępowanie umożliwia wprowadzanie nowych ćwiczeń i przyspiesza zakończenie terapii. Pamiętajmy, jeżeli naprawdę chcemy pomóc naszemu dziecku, musimy z nim ćwiczyć. Logopeda nie przepisze nam żadnego, cudownego ,,złotego środka ‘’ na poprawę wymowy głosek, niestety wszystko musi być przez nas wypracowane. Zajęcia w szkole odbywają się tylko raz w tygodniu. Warto więc zlecone ćwiczenia powtarzać jak najczęściej, nawet jeśli nasuwa się nam pytanie : dlaczego moje dziecko ma w nieskończoność powtarzać to samo ćwiczenie ? Musimy bowiem mieć świadomość, że nie wystarczy pokazać dziecku jak ma prawidłowo wymawiać głoski, jak układać język i wargi. Chodzi o to, aby na tyle utrwalić nowe umiejętności, aby dziecko wykorzystywało je w życiu codziennym, a nie tylko pod naszą kontrolą. Nabyte umiejętności muszą się zautomatyzować w mowie potocznej. Podstawowa zasada wykonywania ćwiczeń to : krótko, ale często. Taki sposób pracy przynosi najlepsze efekty. Kiedy dziecko jest wdrożone do codziennych ćwiczeń, rodzice nie mają problemów z egzekwowaniem obowiązku powtarzania. Jeśli natomiast pracują sporadycznie, może pojawić się problem z motywacją. Warto wyznaczyć stałą porę do wykonywania ćwiczeń i konsekwentnie jej przestrzegać. Pracując z dzieckiem dostarczamy mu poprawnych wzorców wymowy.

CZĘSTE KONTAKTY Z LOGOPEDĄ. MOTYWACJA DO ĆWICZEŃ

Logopeda zazwyczaj zachęca rodziców do tego, aby się z nim kontaktowali. Pracując z dzieckiem często chwali i nagradza je, nawet za małe sukcesy w nauce mówienia.

• Dlaczego to jest ważne ?

Terapia logopedyczna może być dla dziecka dużym trudem, a podjęcie jej jest dużym wyzwaniem dla małego człowieka. Dlatego zauważajmy i doceniajmy wysiłki naszej pociechy. Każda nagroda – słowna pochwała, czuły gest, uśmiech wyrażający aprobatę – ma ogromne znaczenie dla naszego dziecka, zachęca je do dalszego wysiłku i pracy. Nie bójmy się też kontaktów z logopedą. Tylko pełne porozumienie oraz stały kontakt przynoszą pożądane rezultaty. Dziecko nie zawsze potrafi przekazać nam istotę problemu, trudno mu nazwać trudności na jakie napotyka. Czasem warto umówić się na indywidualną konsultację i poprosić o pomoc.

PODSUMOWANIE

Nauka prawidłowej wymowy wymaga od nas nie lada wysiłku i zdyscyplinowania. Prawidłowe mówienie zależy od wielu czynników i składa się na nie wiele elementów, które muszą być kontrolowane i ćwiczone podczas zajęć, a utrwalane w domu. Na ostateczny rezultat, czyli wyeliminowanie wady wymowy, trzeba czasami długo poczekać.

Lucyna Kurtyka